Pogwałcona normalność


W dzisiejszych czasach często spotykamy się z agresją, a normy moralne i seksualne uległy znacznemu rozluźnieniu. Jak wyobrażamy sobie gwałciciela? Czy to tylko anonimowy typ spod ciemnej gwiazdy, a może także nasz sąsiad, kolega z pracy lub ze szkoły?


Różne oblicza gwałtu

Gwałt. Już samo słowo wzbudza nieprzyjemne uczucie. Przywołuje najgorsze koszmary i obawy. Kojarzy się z ciemną ulicą i brutalnym napadem przed oprycha. Ale czy tylko? To może być każdy akt seksualny, który został na nas wymuszony – przemoc ze strony naszego partnera czy znajomego albo wykorzystanie pod wpływem narkotyku (tzw. pigułka gwałtu). Gwałt nie jest seksem. Jest przemocą, zadaniem ogromnego cierpienia, doświadczeniem upokarzającym i odzierającym z godności. Podobnie jak w kontaktach seksualnych, gwałt może prowadzić do chorób przenoszonych drogą płciową i niechcianej ciąży.

W mediach mówi się o coraz częstszych gwałtach i nadużyciach seksualnych, nierzadko nazywanych już „epidemią”. Statystyki pokazują zastraszające dane, a musimy pamiętać, że informacje o około 80-90% wszystkich gwałtów lub prób napaści w ogóle nie dostają się do instytucji prawnych. Kobiety powstrzymuje wstyd przed opisywaniem szczegółów seksualnej napaści, lęk przed oprawcami i ewentualnym ponownym spotkaniem z nimi. Nie wierzą też w skuteczność ścigania przestępców na tle seksualnym. Poza tym czują się winne, stają się ofiarami mitu na temat gwałtu – np. że to kobieta mogła gwałt sprowokować, że tylko kobiety ze „złą reputacją” są gwałcone, oraz, że kobiety wymyślają gwałt, żeby się zemścić.

Prawda jest taka, że każdy może paść ofiarą gwałtu – może to się stać tak w ciemnym parku, jak i podczas randki. Żadna kobieta nie jest winna gwałtu, żadna ofiara nie ponosi odpowiedzialności za to, co się stało. Po gwałcie trzeba takiej osobie zapewnić komfortowe warunki, zapobiegając upokarzającym przesłuchaniom, oddzieleniu od bliskich osób i ryzyku ciąży (możliwość natychmiastowego zastosowania antykoncepcji po).

Nie ma jednego scenariusza, który opisze dalsze życie zgwałconej kobiety. Może ona reagować bez emocji, może czuć się poniżona i stłamszona, zdegradowana jako osoba, może mieć trudności w życiu seksualnym, miewać koszmary senne i odczuwać nadmierny lęk w codziennych sytuacjach, nierzadko nie będzie miała ochoty na rozmowy o napaści nawet z najbliższymi osobami, będzie się też obwiniać za gwałt.

Jeżeli osoba zgwałcona obawia się zgłosić po pomoc, może zawsze uzyskać ją anonimowo, chociażby na portalu wpadka.pl, gdzie na trudne pytania odpowiada zarówno psycholog jak i ginekolog. Specjaliści wskazują również, jakie dalsze kroki powinna podjąć ofiara i pomagają w wyborze poradni.

Niektórzy mężczyźni dokonujący gwałtu lub nadużyć seksualnych mają zaburzenia osobowości. Wielu gwałcicieli działa w sposób agresywny, wrogi, poniżający i dominujący. Rekompensują sobie w ten sposób prześladujące ich poczucie słabości, zagrożenia i zależności od innych. Bardzo często nie potrafią zaznaczyć oni swojej pozycji w społeczeństwie inaczej niż przez przemoc. Mają potrzebę demonstrowania swojej władzy, udowadniając sobie i ofierze swoją potęgę i moc. Powody gwałtu także bywają różne – czasem gwałt jest narzędziem wymierzenia kary lub zemsty, czasem gwałciciel postrzega go jako narzędzie zdobycia kobiety nieosiągalnej dla siebie w innych okolicznościach, innym razem jest przeżyciem bezosobowym – preferowanym ponad uczucie miłości i intymność. 

Na szczęście większość kobiet, które przeżyły gwałt, po jakimś czasie dochodzi do siebie, daje sobie radę i żyje normalnie. Aby tak się jednak stało, potrzebują wsparcia instytucji prawnych i medycznych, potrzebują konsultacji specjalistycznych i pomocy w pozbyciu się poczucia winy, zrozumienia bez presji wracania do tragicznych wydarzeń. Bezpośrednio po zgwałceniu ważne jest też zabezpieczenie przed niepożądaną ciążą, co pozwala dodatkowo uniknąć ewentualnej kolejnej traumy, jaką często bywa aborcja.