Choroby
przenoszone
drogą
płciową, cz. 2


Choroby przenoszone drogą płciową, dawniej zwane wenerycznymi, to grupa chorób zakaźnych i pasożytniczych, które przenoszone są drogą kontaktów seksualnych. Część druga artykułu.


Bakteryjne choroby przenoszone drogą płciową:

RZEŻĄCZKA (tryper)

Jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób, którą wywołuje dwoinka rzeżączki (Neisseria Gonorrhoeae). Pierwsze objawy choroby występują po 2-5 dniach od współżycia z nosicielem choroby. Rzeżączka może przebiegać z objawami zapalenia kanału szyjki macicy i (lub) zapalenia cewki moczowej, zapalenia pochwy, a także zapalenia odbytu. U osoby zakażonej występuje śluzowo-ropna wydzielina z kanału szyjki macicy, pojawia się ból, uczucie swędzenia i pieczenia podczas oddawania moczu, wzmożone parcie na pęcherz moczowy, częste oddawanie moczu. W przebiegu rzeżączki może dojść do zapalenia jajowodu oraz przydatków macicy z powstaniem guzów zapalnych w przydatkach, które mogą prowadzić do niepłodności. U przeszło 50% kobiet chorych na rzeżączkę, stwierdza się jednocześnie zakażenia chlamydiami.

KIŁA (syphilis, lues)

Choroba ta przenoszona jest niemal wyłącznie drogą kontaktów płciowych, wywołuje ją krętek blady (Treponema pallidum). Objawy choroby pojawiają się po kilku tygodniach od zarażenia. Pierwsze objawy to niebolesne nadżerki lub owrzodzenia na zewnętrznych narządach płciowych, rzadziej w innych miejscach np. na języku, wardze, błonach śluzowych jamy ustnej, na palcach rąk. Po kilku dniach od pojawienia się owrzodzenia powiększają się węzły chłonne, natomiast po 2-4 tygodniach następuje ropienie węzłów, pojawia się gorączka, bóle mięśni i stawów.

Począwszy od 9 tygodnia po zakażeniu pojawiają się różnorodne zmiany chorobowe o charakterze osutek na błonach śluzowych i skórze w postaci grudek, plamek, krostek, które umiejscowione są na bocznych powierzchniach klatki piersiowej i brzuchu oraz w pachwinie. Pojawiają się kłykciny oraz wilgotne grudki na narządach płciowych oraz w ich najbliższym otoczeniu. Skórne zmiany chorobowe są bardzo zakaźne. Charakterystyczne dla kiły w pierwszych 2 latach jej trwania jest samoistne ustępowanie zmian chorobowych i przechodzenie w stan utajenia. U części chorych kiła może trwać wiele lat i przebiegać bezobjawowo, a nawet może ulec wygaśnięciu. Nie leczona choroba, po 2-3 latach prowadzi do poważnych zmian w wielu narządach wewnętrznych i może prowadzić nawet do śmierci.

CHLAMYDIOZA

Inaczej zwana nierzeżączkowym zapaleniem cewki moczowej. Jej czynnikiem etiologicznym jest Chlamydia trachomatis - wewnątrzkomórkowa bakteria. Do zakażenia dochodzi w wyniku kontaktu płciowego. Chlamydioza może przebiegać z objawami zapalenia kanału szyjki macicy i (lub) zapalenia cewki moczowej, zapalenia pochwy, a także zapalenia odbytu. Objawy są bardziej nasilone niż przy rzeżączce i pojawiają się około 2 tyg. po zakażeniu. Objawy występują w postaci wydzieliny ropno - śluzowej z szyjki macicy, bólu i pieczenia przy oddawaniu moczu, świądu, nadżerki, mogą pojawić się krwawienia międzymiesiączkowe. U kobiety stan zapalny rozwija się najczęściej w obrębie szyjki macicy, natomiast zapalenie cewki moczowej występuje rzadko i dlatego pieczenie przy oddawaniu moczu jest mniej odczuwalne.

Zapalenie błony śluzowej jamy macicy często przebiega bezobjawowo, natomiast zapalenie jajowodów przebiega z gorączką, powiększeniem przydatków, podwyższeniem OB. Kobieta, często nieświadoma choroby, może zarazić partnera. U osób predysponowanych, powikłania tej choroby mogą wywołać choroby oczu, stawów.

Jednoczesne zakażenie chlamydiami i rzeżączką powoduje wystąpienie porzeżączkowego zapalenia cewki moczowej u około 50 % zakażonych.

MIKOPLAZMA

Zakażenie wywołane jest przez niektóre bakterie z rodzaju Mycoplasma takie, jak: Mycoplasma hominis, Mycoplasma genitalium, Ureapoplasma urealiticum, i jest jedną z przyczyn zapalenia narządów miednicy mniejszej, a także przyczyną niepłodności.

Mikoplazmę wykrywa się w przypadkach zapalenia pochwy i zapalenia szyjki macicy, zapalenia przydatków wraz z innymi drobnoustrojami przenoszonymi drogą płciową. Objawy zarówno u kobiet jak i u mężczyzn związane są z przewlekłym zapaleniem cewki moczowej. Kobiety najczęściej odczuwają dolegliwości związane z oddawaniem moczu, bolesność i pieczenie w cewce moczowej, częste oddawanie moczu, uczucie parcia na pęcherz moczowy. Im większa ilość partnerów seksualnych tym większe ryzyko zakażenia Mikoplazmą.

Choroby przenoszone drogą płciową wywołane przez pierwotniaki i grzyby

RZĘSISTKOWICA

Jest to choroba wywołana przez pierwotniaka, rzęsistka pochwowego (Trichomonas vaginalis). Infekcja jest przenoszona drogą płciową i ewentualnie pośrednio przez używanie wspólnych ręczników, bielizny pościelowej, toalet. Objawy rzęsistkowego zapalenia pochwy to wystąpienie obfitych pieniących upławów barwy szarej lub żółtozielonej oraz świądu, zaczerwienienie ścian pochwy o różnym nasileniu. W okresie ostrej infekcji pacjentka ma silne dolegliwości bólowe spowodowane obrzękiem warg sromowych i ścian pochwy. Często pojawia się współistniejące zapalenie cewki moczowej, które powoduje zaburzenie oddawania moczu. Przewlekła, nieleczona rzęsistkowica może powodować niepłodność.

DROŻDŻYCA

Choroba wywołana jest przez drożdżaki chorobotwórcze z rodzaju Candidia (najczęściej Candidia albicans). Jedną z dróg zarażenia tą chorobą są stosunki płciowe. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia drożdżycy pochwy są niewłaściwe praktyki higieniczne (np. używanie wspólnych ręczników, korzystanie z publicznych toalet, ale także nadmierna higiena – np. irygacje pochwy). U części kobiet zakażenie może przez długi czas nie wywoływać żadnych objawów chorobowych, co nie skłania do wizyty u lekarza i podjęcia leczenia. Odczuwa się jedynie znikomy świąd, zwłaszcza przed miesiączką. Kobiety z tak przebiegającym zakażeniem, nieświadomie stanowią wówczas źródło zakażenia dla swojego partnera. Najczęstszym objawem drożdżycy pochwy jest świąd, pieczenie i podrażnienie okolicy pochwy oraz sromu (także pieczenie przy oddawaniu moczu) oraz charakterystyczne białe, serowate upławy (grudki o konsystencji twarożku).

Inne choroby przenoszone drogą płciową.

ŚWIERZB

Choroba wywołana jest przez roztocza (Sarcoptes scabiei). Najczęściej do zakażenia dochodzi drogą kontaktu bezpośredniego, w tym seksualnego oraz rzadziej za pośrednictwem przedmiotów, zwłaszcza pościeli. Podstawowym objawem jest świąd nasilający się w porze nocnej, pod wpływem rozgrzania ciała w pościeli. W miejscu, w którym zlokalizowany jest świąd można zaobserwować nory świerzbowcowe tj. korytarze ryte przez roztocza w naskórku, występują one zwłaszcza na bocznych powierzchniach palców rąk. Uciążliwy świąd i mimowolne drapanie prowadzą często do wyprysków i wtórnych zakażeń. Świerzb najczęściej umiejscawia się na palcach rąk, nadgarstkach, zgięciach i fałdach skórnych, tułowiu oraz pośladkach. Świerzbowce nie mogą przeżyć powyżej 3-4 dni poza skórą. U osób prawidłowo dbających o higienę, wyżej wymienione objawy mogą być mało dokuczliwe i trudno uchwytne.

WSZAWICA ŁONOWA

Choroba wywołana jest przez wesz łonową (Pediculus pubis). Zakażenie najczęściej występuje na drodze kontaktu bezpośredniego podczas stosunku płciowego. Wesz łonowa jest najmniejsza spośród wszy pasożytujących na człowieku. Jej cechą znamienną jest przytwierdzenie się do włosa tuż przy skórze w okolicach łonowych, pachwinowych, ud, brzucha, a nawet brwi i rzęsy. Najbardziej charakterystycznym objawem jest dokuczliwy świąd. Na skórze u niektórych pacjentów, można zaobserwować tak zwane „plamy błękitne” o zabarwieniu sinofiołkowym lub szarawym, które pojawiają się w miejscu wystąpienia świądu – miejsce ukąszenia przez wszy. Plamy te głównie są umiejscowione na skórze brzucha, klatki piersiowej i ud. Konieczne jest leczenie partnera.

 

Konsultacja medyczna:

dr n. med. Adam Mościcki, specjalista ginekolog - położnik