Poziomy seksualności


Ludzka osobowość jest niezwykle zróżnicowana. Nie ma dwóch osób z identycznymi cechami temperamentu i charakteru, takich, które czułyby, myślałyby i robiły zawsze to samo. Podobnie jest z ludzką seksualnością.

 


Ludzka osobowość jest niezwykle zróżnicowana. Nie ma dwóch osób z identycznymi cechami temperamentu i charakteru, takich, które czułyby, myślałyby i robiły zawsze to samo. Podobnie jest z ludzką seksualnością.

 

Seksuolodzy opisujący ludzką płciowość, twierdzą, że składa się ona z trzech zasadniczych poziomów, będących elementami ludzkiej osobowości: tożsamości płciowej, preferencji seksualnych i orientacji seksualnej. Co te aspekty oznaczają w praktyce, w konkretnych przeżyciach i kiedy stanowią nieprawidłowości wymagające leczenia?

 

Tożsamość płciowa jest najbardziej podstawową warstwą ludzkiej seksualności, która zaczyna się kształtować już około 2 roku życia. Dotyczy naszego podstawowego przekonania – jestem kobietą lub jestem mężczyzną i towarzyszącego temu przekonania – należę do grupy mężczyzn lub grupy kobiet. Już dwu-, trzyletnie dzieci wiedzą, że każdy człowiek należy do jednej z tych kategorii, troszkę starsze zaczynają zdawać sobie sprawę, że płeć nie ulega zmianie pod wpływem czynników zewnętrznych (np. stroju) i, że zachowujemy ją na całe życie. U zdecydowanej większości ludzi tożsamość płciowa jest spójna z płcią biologiczną. Nasza świadomość płci jest taka jak nasza płeć – jeżeli rodzimy się mężczyznami, wychowywani jesteśmy jako mężczyźni/ chłopcy i czujemy, że tak jest dobrze. Istnieje jednak grupa osób, których tożsamość płciowa jest odmienna od płci biologicznej. Seksuolodzy nazywają takie osoby transseksualnymi – są to biologiczni mężczyźni, którzy czują, że urodzili się w niewłaściwym ciele, ponieważ czują się kobietami oraz biologiczne kobiety, które uważają swoje ciało za pomyłkę natury, ponieważ czują, że są mężczyznami uwięzionymi w kobiecym ciele. Osobom takim w ramach leczenia oferuje się zmianę płci biologicznej i dostosowanie jej za pomocą terapii hormonalnej i zabiegów chirurgicznych do postaci tak zbieżnej z preferowaną, jak to tylko możliwe. Tożsamość płciowa bowiem nie ulega zmianie, nie poddaje się oddziaływaniom psychoterapii.

 

Preferencje seksualne dotyczą wybieranych przez daną osobę okoliczności zaspokojenia popędu seksualnego. Ludzie różnią się pod względem zarówno obiektu, jak i metody, którą wybierają jako najbardziej satysfakcjonujący sposób do współżycia. Niektórzy na swoich partnerów seksualnych wybierają osoby starsze, inni młodsze, jedni wolą współżyć w pozycji klasycznej, inni wybierają techniki Kamasutry, są tacy, którzy wolą seks genitalny, inni preferują kontakty oralne lub analne. Seksuolodzy twierdzą, że w toku rozwoju psychoseksualnego u każdego człowieka wykształca się „mapa miłości”, która wyznacza wzorce praktyk seksualnych i wzorce obiektu atrakcyjności, które maksymalnie i w najbardziej dogodny sposób redukują napięcie seksualne. Wszystkie preferencje seksualne, które nie szkodzą innym i nie łamią norm społecznych są prawidłowe. Istnieje jednak grupa zaburzeń nazywana zaburzeniami preferencji seksualnych. Dotykają one prawie wyłącznie mężczyzn, a polegają na preferowaniu obiektu, który jest społecznie nieakceptowany, lub metody, która zakłada zadawanie bólu, cierpienia, wykorzystanie czyjejś niewiedzy lub braku możliwości wyrażenia zgody na kontakt seksualny. Do parafilii (inna nazwa zaburzeń preferencji) zalicza się m.in. ekshibicjonizm, ocieractwo, podglądactwo, sadomasochizm, pedofilię. Wymagają one leczenia, ponieważ nieleczone mogą prowadzić do skrzywdzenia innego człowieka.

 

Orientacja seksualna jest preferencją dotyczącą płci partnera. Światowa Organizacja Zdrowia wyróżnia 3 orientacje seksualne – heteroseksualną (występującą u około 90% populacji ogólnej), homoseksualną (około 8% populacji ogólnej) i biseksualną (około 2% populacji). Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne w 1973 roku, a WHO w 1991 roku usunęły orientacje seksualne inne niż heteroseksualność z listy chorób i zaburzeń psychicznych. Każdy z tych trzech wariantów jest dziś traktowany jako prawidłowa odmiana orientacji i jako taka nie wymaga leczenia. W klasyfikacjach chorobowych znajdziemy jednak rozpoznanie nazywane orientacją ego-dystoniczną. Jest to stan, w którym dana osoba ma świadomość, jaka jest jej orientacja i nie akceptuje jej w tak dużym stopniu, że doświadcza objawów depresyjnych lub lękowych. Zazwyczaj kłopoty te pojawiają się u młodych osób homoseksualnych i biseksualnych, które chciałaby żyć w akceptującym i wspierającym społeczeństwie i rodzinie. Leczenie orientacji ego-dystonicznej jest możliwe, ale nie polega na reorientacji (zmianie orientacji seksualnej), ale na uzyskaniu ego-syntonii – czyli stanu, w którym dana osoba akceptuje swoja orientację i nie przeżywa z jej powodu trudności emocjonalnych.

 

Tożsamość płciowa, preferencje seksualne i orientacja seksualna są elementami osobowości i seksualności każdego człowieka. W przypadku wątpliwości lub objawów zaburzeń związanych z poczuciem płci, pożądaniem nieprawidłowych obiektów lub metod oraz cierpieniem spowodowanym orientacją seksualną, pomocy można poszukiwać u seksuologów, psychologów lub pedagogów szkolnych. 


Skomentuj